Meşhed-i Ali’deki Türk Şiirleri

Meşhed-i Ali’deki Türk Şiirleri

Yazan: Hasan BeDeL

H. Bedel

 

 

 

 

 

 

Irak’ın tarihi Necef şehrinde bulunan Hz. Ali Türbesi’ndeki “Altın Eyvan” hiç şüphesiz İslam mimarisinin seçkin ve önemli şaheserlerinden birisidir.

Müminlerin Emiri Ali ibn-i Ebi Talib (as) Ramazan ayının 19. günü sabahı Haricilerden biri olan İbn-i Mülcem Muradi tarafından mescitte başına aldığı kılıç darbesiyle suikasta uğramıştı. Bu saldırıda ağır yaralanan Hz. Ali, miladi 661 senesinin 21 Ramazan günü şehit oldu.[1]

Hz. Ali’nin, büyük oğul İmam Hasan’a yazdırdığı vasiyeti doğrultusunda; gece yarısı cenazesi gizlice kaldırılmış ve yine vasiyetnameye uygun bir şekilde gömüldüğü mezar uzun müddetler gizli kalmıştır.[2] Emevi Devleti 750’de Abbasiler tarafından yıkılınca, 752 yılında Ehl-i Beyt İmamlarının altıncısı olan İmam Cafer-i Sadık (as) tarafından kabrin yeri ayan edilmiş ve ardından mezar üzerine ilk kapalı yapı 772 senesinde inşa edilmiştir.

Bu mezar-ı şerife ilk türbe hali Büveyhoğulları hükümdarlarından ve bu devletin isim babası olan Azud’üd-Devle Buveyhi’d-Deylemi tarafından 977 yılında inşa edilen yapı ile olmuştur. Osmanlı kaynaklarında Meşhed-i Ali (as) olarak geçen bu türbeye, günümüze değin birçok müştemilat eklenip eksiltilmiş, birçok kereler kâh terör örgütleri tarafından saldırıya uğramış, kâh zorba yöneticiler tarafından kişisel zevkleri doğrultusunda muamele görmüştür.

Muteber kaynaklara Hz. Âdem (as) ve Hz. Nuh’un da (as) kabr-i şerifleri bu mübarek mezar etrafındadır.[3] Öte yandan yirmi beş km. uzunluğundaki dünyanın en büyük mezarlığı olan Vadiu’s-Selam Kabristanı da İmam Ali’nin Haremine yakın bir noktada başlamaktadır. Türbe kimi zaman halkın kendi aralarında topladıkları altın ve gümüşlerle kimi zaman da hâkim devletlerin Hz. Ali’ye olan ilgi ve alakaları doğrultusunda birçok değerli hediye ile süslenmiştir. Ayrıca bu türbe Nadir Şah’ın öncülüğünde altın ile giydirilmiştir.

“Eyvan-ı Tala” olarak bilinen bu Altın Eyvan ve haremin kendisi, mimari açıdan oldukça zevkli ve farklı bir kimliğe sahiptir. Türbenin ilk altın ve gümüş çalışmaları Afşarlar dönemine dayanmakta ve ustaları da geneli Türk olan İranlı ustalardır.

Önceleri bakırdan yapılan eyvan, zamanın önünde diz çökerek oksitlenen bakırın yeşil ve siyaha çalması nedeniyle altına çevrilme kararı alınmıştır. Zaten Nadir Şah’tan Abdülhamid’e değin birçok sultan, Hz. Ali’nin mübarek kabirlerine özel ilgi ve alaka beslemişler ve bu doğrultuda kendi aralarında büyük bir rekabete dahi girmişlerdir.

Bilindiği üzere Irak, İslam dini ve Müslümanlar için bir hayli önem taşımaktadır. Bu topraklarda On İki İmam’ın birincisi olan IV. Halife Ali ibn-i Ebi Talib’in (as) yanı sıra Allah Resulü’nün (saa) değerli torunları II. İmam Hz. Hüseyin ve kardeşi Abbas ibn-i Ali Kerbela’da yatmaktadırlar. Yine Ehl-i Beyt İmamlarından VII. İmam Musa el-Kazım ve IX. İmam Muhammed Taki (as) Başkent Bağdat’a bağlı olan Kazimeyn’de, İmam Ali el-Hadi ve XII. İmam olan Hz. Mehdi’nin babaları İmam Hasan el-Askeri de Bağdat’a yaklaşık 100 km. uzaklıkta bulunan Samerra şehrinde defnedilmişlerdir.[4] Çekirdekli külliyeler grubuna giren tüm bu türbeler hiç şüphesiz İslam mimarisinin en önemli ve mümtaz yapıları arasında görülmektedirler.

Hz. Ali (as) Türbesi Projeler Müdürü Seyyid Muhammed Ali el-Hekim şöyle demektedir: “Meşhed-i Ali’ye (as) tarih boyunca hem halkın, hem de devlet erkânının çok büyük ilgisi olmuştur. Sayısız bağışlar yapılmış ve birçok değerli hediye bu hareme armağan edilmiştir. Bu hediyeler arasında türbenin ana yapısını oluşturan altından yapılmış duvar ve kapılar da vardır. Bunlar arasında en meşhuru ise Altın Eyvan olarak adlandırılan avluya bakan yüzü açık, yüksekçe döşemeli, dikdörtgen planlı ve üstü açık olan bölmedir.”[5]

Hz. Ali Hareminin sembolü haline gelmiş olan “Altın Eyvan” değerli taş ve madenlerle süslenmiş, Kuran-ı Kerim’den ayetler ve Hz. Ali’ye methiyede bulunan Arapça, Farsça ve Türkçe şiirlerle tanzim ve tezyin edilmiştir.

Harem inşa edildiğinden bu yana başta Şii hükümdarları olmak üzere Kanuni Sultan Süleyman gibi Osmanlı padişahları da türbenin ve Necef’in güzelleşmesi için büyük çabalar harcamışlardır. Ayrıca Osmanlı Hanedanlığı Necef, Kerbela, Kazimeyn ve Samerra şehirlerine “Atabat-i A’liye”[6] unvanını vermişlerdir. Necef’in kendisi Şii ilim Havzaları ile bir hayli meşhurdur.

1736 senesinde kendisini İran Şahı olarak ilan eden Nadir Şah tarafından kurulmuş olan Afşar Hanedanlığı ise paha biçilmez hediyeler ile Hz. Ali (as) Haremine en çok bağışta bulunan devlet olmuştur.[7]

Afşar Devleti (1736-1747) Safevi İmparatorluğu dağıldıktan sonra meydana gelmiştir. Nadir Şah, Afşar Devletinin ilk kurucusu olmuştur. Safevilerin bölgede iyiden iyiye yitmiş olan otoritesini ve itibarını kurtarmak ve topraklarını tekrar birleştirmek için Nadir Şah “Afşarlar” devleti adı altında yeni devlet kurmuş ve kaybedilen toprakları geri almayı fazlasıyla başarmıştır.

1743 senesinde Necefü’l Eşref’e ziyarette bulunan Nadir Şah, Merhum Şeyh Bahaî tarafından projelendirilen Safeviler döneminde yeşil çiniler ile inşa edilmiş kümbet ve iki minareyi verdiği emir ile altına çevirtmiştir. Altın Eyvan üzerine Türkçe nakşedilmiş “Buyruk Üzre Türkçe Söylenen Hazret-i Ali’nin Kutsal Yatırının Kızıla Tutulma Günü” cümlesinin ardından “1743” senesi yazmaktadır. Nadir Şah’ın bu emri Necef’e uzak-yakın birçok bölgede takdir toplamış ve başta Fars, Türk, Arap ve Hintli şairler olmak üzere birçok İslam beldesinde Nadir Şah için şiirler ve methiyeler yazılmıştır.

Kaynakların aktardığına göre oldukça Türklük duyguları yoğun olan Nadir Şah uzun yıllar günümüz İran topraklarına hüküm süren Safevi hükümet sistemine uymuş ve Emir Ali Şir Nevai’nin temellerini attığı Çağatay mektebine meyletmiştir. Ayrıca Türkçeyi yalnızca konuşma dili olmaktan çıkarmak için amansız bir çalışmaya da giren Nadir Şah, özellikle kutsal mekânları Türkçe şiirlerle süsletmiştir.[8]

  1. Abdülhamid Han 1908 yılında Hz. Ali’nin Necef’teki türbesi ile müştemilatının elektrikle aydınlatılması işi için Türbe Kilitdarı Seyyid Cevad Efendi’nin taahhüdü kabul edilmiştir.[9] Daha sonraki yıllarda kandillerle aydınlanan türbe, elektrikle aydınlatılmaya başlanmış ve bu sayede geceleri de ihtişam ve heybetini yansıtmaya devam etmiştir.

Daha önce de değinildiği gibi hem Osmanlı padişahları, hem de Safevi, Afşar ve Kaçar şahları Hz. Ali Türbesine özel ilgi göstermişler ve bu konuda büyük bir rekabet içerisine girmişlerdir.

Osmanlı’nın Bağdat Valisi Haseki Mehmed Paşa’nın 1660 senesinde yaptırdığı iki minare 1864 senesinde Osmanlı Padişahı Abdülaziz Han tarafından yenilenmiştir. Harem’in Kuzey kanadında yer alan minareyi ve ön cephesini ise 1898 yılında II. Abdülhamid Han restore ettirmiştir.[10] Ama her iki minarenin tepe kısımları daha önce de Nadir Şah’ın restore ettirdiği gibi göz ile rahatlıkla müşahede edilecek biçimde yine eğri kalmıştır.

Anlatılanlara göre dönemin önde gelen söz ustalarından Edibü’l-Mülk minarelerin yine eğik kaldığını görünce şöyle demiştir: “Görünen o ki, bu minareleri bin kere daha yıksalar ve yine yapsalar hal yine bu olacaktır. Onlar Medine’ye, Hz. Nebi’nin (saa) kabrine doğru saygı ile eğilmekten kendilerini alamayacaklardır.”

13 Razab 91

Bugün Hz. Ali’nin (as) Harem-i Şeriflerine müşerref olan insanlar hala Eyvan-ı Tala’nın sağ ve sol kanadında çiniler üzerine işlenmiş II. Abdülhamid Han’ın tuğrasını rahatlıkla görebilmektedirler. Öte yandan Altın Eyvan’ın sağ ve sol tarafında 35’er metre yüksekliğindeki iki altın minare üzerinde Cuma Suresinin bazı ayetleri dikkat çekmektedir.

Irak’ın devrik lideri Saddam’ın emri ile 90’lı yılların başında Körfez savaşının getirisi olan iç isyanları bastırmak ve bölgedeki Şii halk ve ulemayı sindirmek için başta Kerbela’da bulunan İmam Hüseyin (as) türbe ve müştemilatına saldırılar düzenlenmiş ve ardından Necefu’l Eşref’teki İmam Ali (as) türbesi ağır silah ve top atışlarına maruz kalmıştır.

Bu askeri müdahalelerin akabinde Saddam Hüseyin’in yönettiği Baas Rejimi, milliyetçilik ve kin duyguları ile hareket etmeye devam ederek Altın Eyvan üzerindeki 300 yıllık Türkçe ve Farsça şiirleri sökmüş daha sonraki yıllarda ise yerlerine altından tuğlalar ile yama yapmıştır.

Tarih boyunca Abbasi Halifesi Harun Reşid’in yıkımı veya 1900’lü yılların başındaki Vahhabi eşkıyalar tarafından birçok kez saldırıya uğrayıp, yağmalanan türbe yine de saygınlık ve itibarını kaybetmemiş ve değişik devletler tarafından el geçirilen bu topraklar çokça hürmet görmüştür.

Hz. Ali (as) Türbesi Projeler Müdürü Muhammed Ali el-Hekim, Baas Rejimi tarafından sökülüp, tahrip edilen birçok eserin zamanında bilinçli türbe görevlileri tarafından haremin depolarında saklandığını söylemektedir.

836 parçadan oluşan bu altın duvar çalışmaları 2012 senesine bölgede bir hayli etkin olan Necef’te yaşayan İran asıllı Ayetullah Seyyid Ali Hüseyin Sistani’nin önerisi ile İran’a konuyla ilgili mütehassıslara gönderilmiş ve 2014 senesinde ise başarılı bir şekilde Altın Eyvan’daki yerlerini tekrar almışlardır.[11]

Makalemize konu olan bölüm ise Altın Eyvan’ı tam ortadan paha biçilmez bir kemer gibi süsleyen ve Nadir Şah’ın isteği doğrultusunda kaleme alınmış ve eğer Saddam Hüseyin dönemini saymadığımız takdirde 300 yıla yakın Meşhed-i Ali’nin (as) duvarlarını süsleyen az sonra değineceğimiz Türkçe şiirdir.

Bu şiir hem güçlü bir şair, hem de mahir bir matematikçi olan “Neş’e-yi Tebrizi” lakaplı Mirza Abdurrezzak Tebrizi Cihanşahi tarafından söylenmiştir.[12] Neş’e-yi Tebrizi’nin şiirleri Azerbaycan klasik Türk şiirleri arasında ayrı ve önemli bir yere sahiptir. Şair Türk-Azerbaycan edebiyat tarihinde Nesimi, Fuzuli ve Şah İsmail Hatayi gibi isimlerle birlikte anılmaktadır.

Anadili Türkçe olan şair, Acem diyarında yaşadığı için Farsçayı çok iyi bilmekte ve Arap diline de bir hayli hâkim olduğu yazdığı şiirlerinden açıkça anlaşılmaktadır. Şiirlerinden de anlaşılacağı gibi genel itibari ile Hafız Şirazi ve Mevlana Celaleddin Rumi’den etkilendiği görülmektedir.[13]

شه جم حشمت دارا درایت، نادر دوران

  1. Şeh-i cem hişmet-i dâra dirayet, Nâdir-i Devran[14]

که تخت دولت جمشیده وارثدور جهان اوزره

Ki taht-i devlet-i Cemşid’e[15] vâristür cihan üzre

برخشان لعل و عمان اینجوسین وئرمیش خراجینده

  1. Be rahşan[16] la’l[17] ü Umman incisin vermiş haracında

گونش تک حکمی نافذ متصل دریا وکان اوزره

Güneş tek hükmü nafiz[18] muttasıl[19] derya ü kan üzre

چکیلمز کهکشانین یایی تک نقاش اگر چکسون

III. Çekilmez kehkeşanın[20] yayı tek nakkaş eğer çekesün

مثال قوت بازوی اقبالین کمان اوزره

Misal-i kuvvet-i bazu-yi ikbalin keman[21] üzre

بلند اقبال اولان اعدالرین هم سربلند ائیلر

  1. Bülent ikbal olan a’daların[22] hem serbülent[23] eyler

مکرر ائیله میش دشمنلرون باشین سنان اوزره

Mükerrer eylemiş düşmanların başın sinan[24] üzre

عیار خالص اخلاصین ائدوب دور گون کیمی روشن

  1. Ayar-i halis-i ihlâsın, ediptür gün gibi ruşen[25]

قضا جریان ائدوب فرمان عز و شان اوزره

Kaza cereyan edüp ferman-i izz ü şan üzre

که لازیم دیر علی نین روضه پاکین طلا ائتمک

  1. Ki lâzımdır Ali’nin Ravza-yı[26] Pak’ın tala[27] etmek

منور دور مقام مهر دایم آسمان اوزره

Münevverdür[28] makam-ı mihr daim asuman[29] üzre

زهی نام همایون کیم یازاندا کاتب قدرت

VII. Zehi[30] nam-i hümayun[31] kim yazanda kâtib-i kudret

گره ک طغرای بسم الله چکسونلر نشان اوزره

Gerek tuğra-yı Bismillah çeksünler nişan üzre

او کوکب کیم که افلاک جلالت ایچره انوارین

VIII. O kevkeb[32] kim ki eflâk-i celalet içre envarın[33]

سالوب چرخ چهارم تن زمین اوزره زمان اوزره

Salup çarh-i çeharrumdan[34] zemin üzre, zaman üzre

اولور مرآت دینین صیقلی دولت بو اوزده ن دور

  1. Olur mirat[35] dinin saykalı,[36] devlet bu yüzdendür

قضا تخت خلافت رسمین ائتمیش دور جهان اوزره

Kaza taht-ı hilafet resmin etmişdür cihan üzre

وجود تخت ایچون علت گره ک ناچار چار اولسون

  1. Vücud-i taht içün illet gerek naçar çar[37] olsun

مؤخر علت غایی اولور ظاهر عیان اوزره

Muahhar[38] illet-i gayi[39] olur zahir ayan üzre

سن اول کامل بهادور گرامی سن که حقینده

  1. Sen ol kâmil bahadır giramisin[40] ki hakkında

دئمیش هر جوهر پر قیمت ناقص کمان اوزره

Demiş her cevher-i pür kıymet,[41] nakıs[42] güman[43] üzre

شها! بی اختیارم مدح شهنشاه دؤورانه

XII. Şaha![44] bi ihtiyarım[45] meth-i şâhenşah-i[46] devrâne

بو یوزده ن دور مکرر ائیله ره م جاری زبان اوزره

Bu yüzdendür mükerrer eylerim cari zeban[47] üzre

دلیل شوکتی بس دور همین نام همایونی

XIII. Delil-i şevketi besdür[48] hemin nam-ı hümayuni

معانی لفظ ده ن ظاهر اولوب لوح بیان اوزره

Meâni lafızdan zahir olup levh-i beyan üzre

ده گیل دور کهکشان تسخیر ایچون عزم ایلیوب گویا

XIV. Değildür kehkeşan teshir[49] içün azm eyleyüp güya

کمند همت والاسون آلمیش آسمان اوزره

Kemend-i himmet-i[50] vâlâsın[51] atmış asuman üzre

ائدوب ایجاد ایچون صانع بو شاهنشاه دورانین

  1. Edüp icat içün Sân’i,[52] bu şahenşah-i devranın

حصول مقصدین فرمانینه توام جهان اوزره

Husul-i maksadın fermanına tu’em[53] cihan üzre

رضا وئردی اونا سلطان روم اسکندر ثانی

XVI. Rıza verdi ona Sultan-i Rum, İskender-i Sâni[54]

که واجب دور دعای دولتی اسلامیان اوزره

Ki vaciptür dua-yi devleti, İslâmiyan[55] üzre

زهی شوکت که گر کفارایله عزم ائیله سون رزمه

XVII. Zehi şevket ki ger küffar ile azm eylesün rezme[56]

چکرلر منت شمشیرینی باش اوسته جان اوزره

Çekerler minnet-i şemşirini[57] baş üste, can üzre

صلاح دولتینی ایسته یه ن بغداد والی سی

XVIII. Salah-i devletini isteyen Bağdat valisi

چالوب اتمام ایچون سعی ایله دامانین میان اوزره

Çalup itmam içün say[58] ile damanın[59] miyan[60] üzre

او صاحب جاه کیم ذکر ائتسه لر نام گرامی سین

XIX. O sahib-i cah[61] kim zikr etseler nam-ı giramisin

ائدرلر حمد اسما ایلن جاری زبان اوزره

Ederler hamd esma ilen, cari zeban üzre

بو خیر امرین مهیا اولدی چون اسباب اتمامی

  1. Bu hayır emrin müheyya[62] oldu çün esbab-ı itmamı

رضای پادشاه تاج بخش کامران اوزره

Rıza-yı padişah-ı tacbahş-ı[63] kamran[64] üzre

زر نابین عیارین ائتدی اؤز اخلاصی تک شاهه

XXI. Zer-i nabın[65] ayarın etti öz ihlâsı tek Şaha

میسر نقد جان ایلن معادل امتحان اوزره

Müyesser nakt-i can ilen, muadil imtihan üzre

ملائک اولد یلر همدست استادان چابک دست

XXII. Melaik oldular hemdest-i üstadan-i çabukdest

طلادان آسمان ایجاد اولوندی آسمان اوزره

Taladan asuman icat olundu asuman üzre

ضریح اوزره منور گنبد خورشید خاصیت

XXIII. Zerih[66] üzre münevver günbed-i hurşit[67] hasiyyet[68]

سانورسان قبه یاقوت احمر دور جنان اوزره

Sanırsın kubbe-yi yakut-i ahmerdür[69] cinan[70] üzre

گؤیول پرواز ائدوب بیر طوق زرینین خیال ائیلر

XXIV. Göyül[71] pervaz edüp bir tovq-i zerrinin[72] hayal eyler

که آچمیش بال طاووس بهشتی آشیان اوزره

Ki açmış bâl,[73] tavus-i behişti[74] aşiyan[75] üzre

مؤذن بلبل تسبیح خوان و صحن گول شن دور

XXV. Müezzin bülbül-i tesbihhân ü sahn, gülşendür

قیزیل گول دسته سی گلدسته لر باغ جنان اوزره

Kızıl gül destesi, güldesteler bağ-ı cinan üzre

تمنای سلاطین دور یوزین سورتمک بو درگاهه

XXVI. Temenna-yı selatindür[76] yüzün sürtmek bu dergâha

زهی رفعت که ایسته رصدردوشسون آستان اوزره

Zehi re’fet[77] ki ister sadr[78] düşsün âsitan[79] üzre

دئیرکن عقل ظاهر بین منه شول قبه دور گویا

XXVII. Değerken akl-ı zâhirbin[80] mene şol kubbedür güya

که اولموش دور طلای نابیله زرین جهان اوزره

Ki olmuştur tala-yı nâb ile zerrin cihan üzre

جوابیم “نشئه” اولدی مصرع تاریخ اوزره

XXVIII. Cevabım “Neş’e” oldu musarra[81] tarih-i itmama

ادب بیل مهر ساکن دور مطاف انس و جن اوزره

Edep bil Mihr! Sakin dur! Mutaf-i[82] ins ü can üzre

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[1] Gölpınarlı, Abdülbaki, Tarih Boyunca İslam Mezhepleri ve Şiilik, İstanbul/1979

[2] Kummi, Nevbahti, Kitabu’l Makalat ve’l Firaku’ş-Şia, Tahran

[3] Âmulî, Şeyh Hür, Vesailu’ş-Şia, C.14, S.386, Hadis No.19436, Kum

[4] Dairetu’l Mearif-i Teşeyyü, C.1, S.80, Tahran/2001

[5] www.irna.ir/fa, 11.01.2015 tarihli “Hüzistanlı Kadınlardan Necef’e Hediyeler” adlı röportajdan

[6] Atebe karşılık olarak “Eşik” demektir. Kelimenin çoğulu olan Atebat, “A’liye” veya “Mukaddese” sıfatları ile “Yüce Eşik” veya “Mukaddes Eşik” anlamını taşır.

[7] Haşimiyan, Hadi, Peyam-i Baharistan, Sayı4, Tahran, Yaz/2009

[8] Esterabadi, Âlem-i Aray-i Nadiri, C.6, S.5, Muhammed Emin Riyahi Matbaası, Tahran/1985

[9] TEK Dergisi, yıl.14, Sayı49, İstanbul, Ekim/1985

[10] Uluçam, Abdüsselâm, Meşhed-i Ali Maddesi, İslam Ansiklopedisi, TDV, C.29, S.366

[11] http://www.sistani.org/arabic

[12] Devletabadi, Aziz, Suhanveran-i Tebriz, İntişarat-i Sutudeh, S.690, Tebriz/1998

[13] Arinpour, Yahya, Edebiyat-i Farsi ber Mebna-yi Ta’lif-i Usture, Tahran/1983

[14] Nadir Şah, 1736-1747 yılları arası İran şahı olan Afşar Hanedanı’nın kurucusu

[15] Cemşid’in Tahtı, Pers İmparatorluğu’nun başkenti olan Persepolis’teki tarihi yapı

[16] Parıltılı, Işıltı.

[17] Parlak kırmızı renkte, billurlaşmış, saydam değerli bir taş

[18] Egemen, Hâkim, Üstün

[19] Bitişik, Yanyana

[20] Samanyolu içerisinde Güneş Sistemi’nin de bulunduğu gök ada

[21] Yay

[22] Düşmanlar

[23] Yüceltmek

[24] Süngü ve mızrak gibi şeylerin sivri ucu

[25] Aydınlık

[26] Bahçe, Kabir

[27] Altın

[28] Parlak, Işıltılı

[29] Gökyüzü

[30] Fars Dili Edebiyatında “-den, -dan” ekinin tahsin ve güzelleme şekli olarak kullanılır

[31] Kutsal, Mübarek, Mukaddes

[32] Yıldız

[33] Nurlar

[34] Dördüncü Felek

[35] Ayna

[36] Cila, Pasta

[37] Dört

[38] Son, Ahir, Müteakip

[39] Sonda yer alarak kendisine varılıncaya kadar her şeyi etkileyen neden

[40] Ulu, Büyük, Muhterem, Aziz

[41] Değerli Hazine

[42] Eksik, Az

[43] Zan, Sanmak

[44] Ey Şah!

[45] Naçar ve Mecbur olma hali, Elde olmamak

[46] Sultanlar Sultanı

[47] Dil

[48] Yeterli

[49] Ele geçirme, Yakalama

[50] Kalbi, İradeyi, Duygu ve Düşünceyi bir noktaya toplayıp, tek hedefe yönelmek

[51] İpekten dokunmuş değerli kumaş

[52] Yaratan, Meydana getiren

[53] Çift, Beraber, Aynı Rahimden Olan

[54] Altıncı Harezmşah Hükümdarı olan Muhammed ibn-i Tekiş Harezmşah’ın lakabı

[55] Müslümanlar

[56] Savaş, Mücadele

[57] Kılıç

[58] Çaba

[59] Etek, Giysinin belden aşağıda kalan kısmı

[60] Orta

[61] Makam Sahibi

[62] Amade, Hazır

[63] Taç veren, Hükümdar yapan

[64] Mesut, Bahtiyar

[65] Saf Altın

[66] Kabri korumak için demir, gümüş, bakır vb. yapılmış kafes

[67] Güneş

[68] Özellik

[69] Kızıl Yakut

[70] Cennetler

[71] Gönül, Yürek

[72] Altın Gerdanlık, Bazı kuşların boyunlarında olan parlak halka

[73] Kanat

[74] Cennet Kuşu

[75] Yuva

[76] Sultanlar

[77] Merhamet, Acımak

[78] Gönül, Yürek

[79] Kapı eşiği

[80] Dış görünüşe önem veren

[81] Her iki mısrası da kafiyeli olan beyit

[82] Tavaf edilen mekân

Meşhed-i Ali’deki Türk Şiirleri” için bir yorum

  1. Doyurucu bilgilerle dolu.
    Kaleminize sağlık.
    Keşke şiirleri bir de günümüz Türkçesi ile yorumlama şansınız olsaydı.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir